Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
I/ Sơ đồ mạch điện:
(Mạch điện hình 19.3/sgk)
Trong thực tế với những mạch điện phức tạp như mạch điện trong gia đình, mạch điện trong xe máy, ôtô,…Các thợ điện căn cứ vào đâu để có thể mắc các mạch điện đúng như yêu cầu cần có?

Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
I/ Sơ đồ mạch điện:
I/ Sơ đồ mạch điện:

Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
Ví dụ: Đây là một sơ đồ mạch điện
Trong sơ đồ mạch điện người ta đã sử dụng một số kí hiệu để biểu diễn các bộ phận của mạch.

Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
I/ Sơ đồ mạch điện:


a/ Ký hiệu của một số bộ phận mạch điện
I/ Sơ đồ mạch điện:

Bài 21: SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN - CHIỀU DÒNG ĐIỆN
C1: Hãy sử dụng những ký hiệu vừa học vẽ lại sơ đồ hình 19.3
b/ Sơ đồ mạch điện:
Sơ đồ mạch điện hình 19.3
C2: từ sơ đồ hình 19.3. Hãy vẽ một sơ đồ khác bằng cách đổi vị trí các ký hiệu?
.......
Tiến hành thí nghiệm mắc mạch điện theo đúng sơ đồ như đã vẽ ở hình a: tiến hành kiểm tra và đóng công tắc để đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Kết luận: Mạch điện được mô tả bằng…………và từ sơ đồ mạch điện có thể ……..mạch điện tương ứng.
sơ đồ
lắp
Mặc dù thay đổi vị trí các bộ phận trong mạch thì khi đóng khóa K vẫn đảm bảo mạch điện kín và đèn sáng.
Kết luận: Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
*Quy ước về chiều dòng điện:
-Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
-Dòng điện cung cấp bởi ắc quy hay pin có chiều không đổi gọi là dòng điện một chiều.
II/ Chiều dòng điện:
So sánh chiều của dòng điện và chiều dịch chuyển của các êlectrôn tự do trong kim loại
- Chiều của dòng điện và chiều dịch chuyển của các êlectrôn tự do trong kim loại ngược chiều nhau
+ -
-
-
-
-
-
-
C4
Chiều quy ước của dòng điện
C5. Hãy dùng mũi tên như trong sơ đồ mạch điện hình 21.1a để biểu diễn chiều dòng điện trong các sơ đồ mạch điện hình 21.1 b, c, d.
K
Hình 21.1
III/ Vận dụng:
Hãy tìm hiểu cấu tạo và hoạt động của chiếc đèn pin ống tròn vỏ nhựa thường dùng (Hình 21.2).
a. Nguồn điện của đèn gồm mấy chiếc pin? Ký hiệu nào cho trong “Bảng kí hiệu của một số bộ phận mạch điện” tương ứng với nguồn điện này? Thông thường, cực dương của nguồn điện lắp về phía đầu hay phía cuối của đèn pin?
Nguồn điện của pin gồm: 2 pin. Ký hiệu:
Thông thường cực dương của nguồn điện được lắp về phía đầu của đèn pin.
Pin
vỏ
Công tắc
Bóng đèn
Gương cầu lõm
Cấu tạo và hoạt động đèn pin
b/ Hãy vẽ sơ đồ mạch điện của đền pin và dùng mũi tên ký hiệu chiều dòng điện chạy trong mạch điện khi công tắc đóng
GHI NHỚ:
* Mạch điện được mô tả bằng sơ đồ và từ sơ đồ mạch điện có thể lắp mạch điện tương ứng.
* Chiều dòng điện là chiều từ cực dương qua dây dẫn và các dụng cụ điện tới cực âm của nguồn điện.
Bài tập: Kẻ đoạn thẳng nối các số 1,2,…ở cột bên phải với các chữ a,b,…ở cột bên trái trong bảng dưới đây để chỉ ra sự tương ứng giữa mỗi bộ phận mạch điện và kí hiệu sơ đồ của nó.
1
2
3
4
5
6
a
b
c
d
e
f
Hướng dẫn về nhà
Nắm vững kiến thức bài học và phần ghi nhớ SGK trang 59.
Làm bài tập trong SBT.
Đọc phần “Có thể em chưa biết”.
Đọc trước bài 22: Tác dụng nhiệt và tác dụng phát sáng của dòng điện.